Exproof armatür, patlayıcı gaz, buhar veya toz bulunabilen tehlikeli alanlarda güvenle aydınlatma yapmak için tasarlanmış ve ATEX yönetmeliğine göre sertifikalandırılmış aydınlatma armatürüdür. “Exproof” ifadesi İngilizce explosion-proof (patlamaya dayanıklı / alev sızdırmaz) kelimesinin kısaltmasıdır.
Exproof Armatür Neden Gereklidir?
Elektrikli bir armatürde anahtarlama, gevşek bağlantı veya arıza sırasında ark ve kıvılcım oluşabilir; lamba ve sürücü yüzeyleri de yüksek sıcaklığa ulaşabilir. Ortamda yanıcı gaz veya toz varsa bu durum patlamaya yol açar. Exproof armatürler, koruma tipleri sayesinde bu tutuşma kaynaklarının dış ortamdaki patlayıcı atmosfere temas etmesini engeller.
Exproof Armatürlerde Koruma Tipleri
| Koruma tipi | Prensip | Tipik kullanım |
|---|---|---|
| Ex d / Ex db (alev sızdırmaz) | İçeride oluşan patlamayı gövde içinde tutar | Zone 1/2 armatür, projektör, buton kutusu |
| Ex e / Ex eb (artırılmış emniyet) | Ark ve kıvılcım oluşumunu tasarımla önler | Polikarbon armatür, klemens kutusu |
| Ex ec / Ex nR (Zone 2) | Kıvılcım çıkarmayan / nefes almayan gövde | Zone 2 armatür ve projektörler |
| Ex t (toz koruması) | Toz girişini engeller, yüzey sıcaklığını sınırlar | Zone 21/22 tozlu ortamlar |
Zone 1 ve Zone 2 Armatür Farkı
Zone 1, patlayıcı atmosferin normal çalışma sırasında ara sıra oluşabileceği bölgedir; burada II 2G kategorisinde (ör. Ex db, Ex eb) armatür kullanılır. Zone 2 ise patlayıcı atmosferin yalnızca anormal durumlarda ve kısa süreli oluşabileceği bölgedir; II 3G kategorisinde (ör. Ex ec, Ex nR) daha ekonomik armatürler yeterlidir. Zone 1 armatür Zone 2’de kullanılabilir, ancak tersi mümkün değildir.
Exproof Armatür Seçim Kontrol Listesi
- Bölge sınıfı: Zone 1/21 mi, Zone 2/22 mi?
- Gaz grubu: IIA, IIB veya IIC (hidrojen/asetilen varsa IIC)
- Sıcaklık sınıfı: T4, T5, T6 – gazın tutuşma sıcaklığının altında olmalı
- Toz ortamı varsa IIIC ve yüzey sıcaklığı (ör. T85°C)
- Gövde malzemesi: alüminyum (darbe) veya polikarbon/GRP (korozyon)
- IP sınıfı: dış ortam ve yıkama için IP65–IP66
- Montaj tipi: sarkıt, boru, duvar, tavan veya direk
Exproof Armatür Çeşitleri
- Exproof Zone 1 armatür (EVFT.X) – alev sızdırmaz tüp tipi armatür
- Zone 1 polikarbon armatür (EVFT-LED.X) – hafif, korozyona dayanıklı
- Zone 2 polikarbon armatür (SARE-X) – ekonomik GRP gövde
- Exproof glop armatür (EV.X) – E27 duylu, kafesli
- Exproof acil çıkış armatürü ve sinyal armatürü
- Exproof LED projektörler – açık saha aydınlatması
Sık Sorulan Sorular
Exproof armatür ne demek?
Patlayıcı ortamlarda kullanılmak üzere tasarlanmış, içinde oluşabilecek kıvılcım veya patlamanın dış ortama ulaşmasını engelleyen ve ATEX sertifikasına sahip aydınlatma armatürüdür.
Exproof armatür ile LED armatür aynı şey mi?
Hayır. LED bir ışık kaynağı teknolojisidir; exproof ise patlayıcı ortam koruma özelliğidir. Exproof armatürlerde LED de, E27 duylu lamba da kullanılabilir; önemli olan gövdenin sertifikalı olmasıdır.
Exproof armatür nerelerde zorunludur?
Tehlikeli bölge sınıflandırması yapılmış tüm alanlarda (rafineri, LPG/doğal gaz tesisleri, boya kabinleri, kimya ve ilaç tesisleri, tahıl siloları vb.) ATEX sertifikalı armatür kullanılması zorunludur.
Exproof armatür fiyatları neye göre değişir?
Zone sınıfı, koruma tipi, gövde malzemesi, güç/lümen değeri, acil aydınlatma kiti gibi aksesuarlar ve sipariş adedi fiyatı belirler.
Tüm modeller ve teknik çizimler için exproof ürünler sayfamızı inceleyebilir, proje bazlı teklif için iletişim formunu kullanabilirsiniz.
